''Nane'' Deyip Geçmeyin!

Safra söktürücü özelliği bulunan tıbbi nane çayı yağlı gıdaların sindirimine etki ediyor, hazımsızlık, mide krampları ve gaz şikâyetlerinin giderilmesine yardımcı oluyor.

Yeditepe Üniversitesi Eczacılık Fakültesi Farmakognozi ve Fitoterapi Anabilim Dalı Başkanı Prof. Dr. Erdem Yeşilada, nane çayının, rezene ve papatya çayından biraz daha farklı bir konumda olduğunu söylüyor.



Öncelikle yemeklerimizde kullandığımız nane ile (su nanesi, Mentha aquatica) ile şifa özelliği olan nane (tıbbi nane, Mentha piperita) ya da diğer nane türleri (Antep nanesi, kır nanesi, it nanesi, yarpuz vb.) arasında gerek lezzet ve gerekse etki bakımından önemli farklılıklar söz konusu. Dolayısıyla kullanılan nane türü hedeflenen amaca göre büyük önem taşır” diyen Prof. Yeşilada, nanenin özellikleri ve tıbbi amaçlı kullanımı hakkında şu bilgileri veriyor:



Bilimsel kaynaklarda yer alan tedavi önerileri, aksi belirtilmedikçe, tıbbi nane olarak düşünülmelidir. Bu bakımdan nane çayından istenilen yararı sağlamak için kullandığınız nanenin kaynağı önemlidir. Tıbbi nanenin bilinen yararları büyük ölçüde uçucu yağının içerisinde bulunan mentol ve türevlerine bağlıdır.



Bu bakımdan nane çayı hazırlanırken uçucu bileşenlerinin uçarak kaybolmasına yol açabilecek aşırı sıcak su ilavesi ya da çay suyunu kaynatmaktan kaçınmak gerekir. Tıbbi nane çayı hazımsızlık, mide krampları ve gaz şikâyetlerinin giderilmesinde yararlıdır.



Gaz şikâyetlerini giderici etkisi midenin üst tarafında yemek borusundaki kasları gevşeterek midedeki gazın çıkmasını sağlamasına bağlı olduğu düşünülmektedir. Bu bakımdan özellikle reflü şikâyeti olanların tıbbi nane çayı kullanması önerilmez.



Tıbbi nanenin spazm giderici etkili bileşeni de yine uçucu yağı içerisindeki mentoldür. Mentolün kalsiyum kanal antagonisti etkisine bağlı olarak düz kas hücrelerinin kasılmasını azalttığı ileri sürülüyor. Mentolün gaz söktürücü ve spazm giderici özelliklerinin yanı sıra ödem giderici etkisi nedeniyle divertikülit şikâyetlerinde yararlı olabileceği bildiriliyor.



Tıbbi nanenin yine safra artırıcı özelliği bulunuyor. Dolayısıyla yağlı besinlerin sindirimini de kolaylaştırıyor. Safra işlevleri üzerinde etkisi nedeniyle safra kesesi şikâyetlerinin giderilmesinde, bazı durumlarda safra taşlarının eritilmesini sağladığı bildiriliyor. Ancak safra taşı olanların taşın kanalı tıkaması riskine karşı dikkatli olması öneriliyor.



Tıbbi nane yağının temel bileşeni olan mentol nedeniyle etkisi nane yaprağı çayından daha farklıdır. Nane yağının bağırsak düz kaslarının kasılmasını hafifletmesi nedeniyle irite bağırsak sendromu’nda (IBS) yararlı etkili olabildiği bildiriliyor. Ancak bu şekilde etkili olabilmesi için nane yağının bağırsaklarda çözünen özel kapsüller halinde verilmesi gerekiyor.



Nane yağı taşıyan kremlerin haricen ağrıyan yere sürülmesi artrit ve diğer kas ve kemik rahatsızlıklarında ağrının hafifletilmesi için yararlı oluyor. Burada hem ağrı uyarısını hafifleterek ve hem de lokal olarak kan akımının hızlanması suretiyle ağrı hissinin dağılmasını sağlıyor. Nane yağının koklanması bilhassa migren tipi ağrıların ve tansiyona bağlı baş ağrılarının hafifletilmesinde de etkili olarak ağrı kesici ilaç gereksinimi azaltabiliyor.

İlgili Sağlık Konuları